Er zijn veel variëteiten van de zonnehoed, in purper, roze, oranje, geel en wit. De witte Echinacea’s lijken sterk op elkaar. Door de stevige stelen en de groene rand in het hart denk ik dat dit ‘Green Edge’ is. Wie beter weet mag het zeggen.
Jonge sla in september
Alles kan ik verdragen,
het verdorren van bonen,
stervende bloemen, het hoekje
aardappelen kan ik met droge ogen
zien rooien, daar ben ik
werkelijk hard in.Maar jonge sla in september,
net geplant, slap nog,
in vochtige bedjes, nee.
Rutger Kopland (1934-2012)
Een mooie bespreking van dit gedicht is te vinden op Info.nu.nl
Pasta met courgette en citroenschil
Spaghetti con zucchine e buccia di limone. Een echte Italiaanse pasta voor als er een overschot aan courgettes dreigt. De smaak is ondanks de eenvoudige ingrediënten verfijnd en gevarieerd.
Deze hoeveelheid is voldoende voor 1 persoon als lichte, maar voedzame maaltijd of voor 2 personen als voor- of bijgerecht.
Ingrediënten:
- 1 courgette
- 2 eetlepels pijnboompitten
- 120 gram spaghetti
- zout
- 3 eetlepels olijfolie
- 1/2 citroen
- 2 snufjes gedroogde chilipepers
- 2 eetlepels Parmezaanse kaas
Verder nodig:
- rasp
- vergiet
- schone theedoek

Bereiding (15 minuten):
Rasp de courgette grof boven een vergiet. Strooi er wat zout over en laat uitlekken.
Rooster de pijnboompitten goudbruin in een droge koekenpan.
Begin alvast met het koken van de spaghetti in ruim kokend water met een halve eetlepel zout.
Doe de courgette in een schone theedoek en knijp zoveel mogelijk van het vocht er uit. Verhit in de koekenpan de olijfolie en bak de courgette 5 minuten op halfhoog vuur. Schep zo nu en dan om.

Rasp de schil van de citroen. Voeg de citroenrasp en de chilivlokken naar smaak toe aan de courgette en bak nog 3 minuten. Rasp ondertussen de Parmezaanse kaas.
Giet de pasta af wanneer deze beetgaar is. Houd wat van het kookwater achter. Meng het courgettemengsel door de spaghetti. Warm nog 30 seconden en giet er eventueel wat kookwater bij om het smeuïger te maken. Dien dan direct op, bestrooid met Parmezaanse kaas en de pijnboompitten.
Helenium (Zonnekruid)
Een plant met een universum aan bloemvormen. Als je weet welke soort dit mag zijn: laat het mij weten!
Tuin, geduld en geloof
Net als het geloof heeft een tuin geduld, doorzettingsvermogen, en ook inspanning nodig.
Geduld is een mooie eigenschap. Het is geen berusting: je moet blijven geloven in de goede afloop en daar ook wat voor doen. Ignatius van Loyola (1491-1556), de stichter van de jezuïetenorde, schreef mooie dingen over geduld. Het bovenstaande is mijn omkering van zijn “Net als een tuin heeft het geloof geduld, doorzettingsvermogen, en ook inspanning nodig”.
“Naast geduld, doorzettingsvermogen en noeste arbeid vraagt het om openheid, om empathie voor wat zich in de tuin afspeelt. Ik zie de creativiteit van het tuinieren dan ook als een vorm van mede-scheppen.” schrijft Maaike de Haardt in Tuinieren als spiritualiteit.
Augurken inmaken
Augurken, wie maakt ze nog zelf in? Van een collega kreeg ik vier augurkenplanten (Cucumis sativus) voor mijn nieuwe moestuin. Nu zou je denken dat dit lid uit de komkommerfamilie het moeilijk heeft buiten de kas, maar dat blijkt niet zo te zijn.
Ik herinner me mijn vreugdekreet toen ik in juni de eerste gele bloemen ontdekte. De planten vertonen nogal wat veroveringsdrift. Inmiddels heb ik al meer dan een dozijn potten ingemaakt.
Augurken in het zuur (Echte zure bommen)
Ingrediënten per pot:
- 1/3 zakje inmaakkruiden (Verstegen)
- 300 ml. natuurazijn of inmaakazijn
- koffielepel zout
Verder nodig:
- pot met schroefdeksel
- borstel (bijvoorbeeld nagelborsteltje van Sorbo)
- keukenpapier
- vergiet (of diep bord)
- soda
- schone theedoek
Bereiding:
- Was de augurken onder koud stromend water en borstel het vuil en de harde stekels eraf.
- Dep de augurken droog met keukenpapier en leg ze in een vergiet of op een diep bord.
- Bestrooi de augurken royaal met zout en laat dit minstens twee uur intrekken. Een hele nacht mag ook.
- Steriliseer ondertussen de pot en het deksel met een beetje soda en kokend water. Eén keer naspoelen met kokend water en omgekeerd op een schone theedoek laten uitdruppen.
- Dep de augurken weer droog met keukenpapier en doe ze in de lege pot
- Breng de azijn even aan de kook met de kruiden en giet dit direct op de augurken totdat de pot volledig gevuld is.
- Draai de deksel stevig op de pot en zet de pot op zijn kop.
Variaties
Dit basisrecept levert echt pittige, zure augurken op. Varieer door het toevoegen van verse kruiden, zoals: dille(bloemen), koriander (blad, bloemen en zaden), dragon of tijm. Was deze kruiden en laat ze even uitlekken op keukenpapier, voordat je ze tussen de augurken steekt.
Voor zoetzure augurken los je 60 gram suiker op in de azijn met kruiden. Hele grote augurken snijd ik na het inzouten in plakken en maak ik bij voorkeur zoetzuur in.
Met dank aan Mirjam Heinsbroek die mij opnieuw aan de zure augurk bracht. De bereidingswijze hierboven is een bewerking van haar beproefde familierecept.
IJsland, land van vuur en ijs
IJsland is een ‘jong’ land, nog altijd zestien tot zeventien miljard jaar oud, maar geologisch gezien is dat jong.
Het land was “woest en leeg” toen de Vikingen het ontdekten. En het is nog steeds behoorlijk ruig en leeg.
Een groot deel van het land is bedekt met gletsjers of lavavelden. Op verschillende plekken borrelt de aarde, door geisers of vulkanen. Denk aan de uitbarsting van de Eyjafjallajökull, die in 2010 het vliegverkeer in heel Europa stillegde.
De naam Eyjafjallajökull lijkt onbegrijpelijk maar is eigenlijk heel eenvoudig:
- eyja = eiland
- fjalla = berg
- jökull = gletsjer
Veel IJslandse plaatsnamen zijn genoemd naar natuurverschijnselen: Reykjavik betekent rokende baai (vik = baai, rokend vanwege de geisers).

Wat heb je in IJsland te zoeken op vakantie? Zeker als je bedenkt dat de temperatuur er nogal wisselvallig is. Zelfs in juli is het maar 10-17 °C – en soms kouder.
IJsland is een uitdaging.
Soms loop je door een lavaveld dat eruitziet als een maanlandschap. Maar tussen de zwarte brokken komen alweer de eerste mossen, saxifraga’s en andere bloemetjes tevoorschijn.

Als je dan na een tijd lopen uitkomt bij een donderende waterval, weet je niet wat je ziet. Eerst ben je onder de indruk van het geweld van het water. Daarna zie je hoe groen het er is en wat er allemaal bloeit: geranium sylvaticum, boterbloemen, lathyrus japonicus, Noordse nachtorchis.
Je moet wel goed kijken. Het zijn geen grote, uitbundige, niet-te-missen planten. Eerder bescheiden, nietige plantjes die zich er kunnen handhaven, en die je gemakkelijk over het hoofd ziet.

Op de gletsjers groeit niets. Daarvoor is de ijslaag te dik. Stukken gletsjerijs komen terecht in gletsjermeren of fjorden en drijven langzaam naar zee.
Een boottochtje tussen de ijsbergen is een indrukwekkende beleving. Soms hebben die ijsbergen een mooie blauwe kleur. Dat is een sprookjesachtig gezicht, maar het is niets meer dan de weerkaatsing van blauw licht. Door de grote druk is alle zuurstof uit het ijs geperst en wordt elke kleur uit het licht geabsorbeerd. Alleen het blauw wordt weerkaatst.

En overal vogels: langs de meren veel zangvogels en langs de kust krijsen de vele soorten meeuwen, stormvogels, jan-van-genten en de sterns.
De noordse sterns zijn berucht omdat ze mensen aanvallen die in de buurt van hun jongen komen. Ze vallen op het hoofd aan, het hoogste punt. IJslanders weten dit en houden een stok boven het hoofd, die vervolgens belaagd wordt door de sterns.
De meest ‘aaibare’ vogel is wel de papegaaiduiker. Waar meeuwen statig voorbij zeilen op de thermiek, lijkt de papegaaiduiker onbeholpen te fladderen. Maar vergis je niet: ze zijn ontzettend snel.

IJsland is een land met weinig bomen. Hier en daar zijn bomen aangeplant. Maar in het wild kunnen ze zich nauwelijks handhaven en worden ze niet groter dan een struik. Zo duurde het een paar dagen voor ik die lichtbladige plant met pluizen herkende als een wilgensoort, Salix lanata. Ook de Salix herbacea wordt niet groter dan een struikje.
Ik moet het echt ook nog over de geisers hebben: overal in het landschap zie je stoom uit de grond komen. Soms als heet water, soms als blubberende modderpoelen.
In de omgeving van Reykjavik wordt dit water gebruikt voor kassen. Bij een van de geisers konden we zelfs tomaten kopen. Zeker zo leuk: je kunt er ook een zwembad mee verwarmen. Zo zwom ik in een buitenbad van 40 °C.
En ik kan wel doorgaan: over de schapen, de IJslander paarden, de wilde zwanen, de grote groepen ganzen, de turfhuizen met grasdaken enzovoorts. Nog eentje dan: de lupinevelden.
Ooit uit Alaska gehaald om erosie tegen te gaan, neemt de blauwe lupinus nootkatensis langzaam het hele land over en worden ze nu weer bestreden. Van deze lupine heb ik dan ook zonder wroeging zaad mee naar huis genomen. Wie weet lukt me het in Nederland ook wel: lupinevelden….

Ik hoop dat jullie een beetje geproefd hebben hoe bijzonder een vakantie in IJsland is.
Dit is een eerste gastblog van Stien den Braber. Stien woont in Amersfoort en is gek van (moes)tuinieren. In haar vrije tijd wandelt ze graag en schrijft ze gedichten.
Mocht je zelf iets te vertellen hebben over planten, de moestuin, een natuurreis of een duurzaam project in jouw omgeving: neem gerust contact op . Moesblog staat open voor gastbloggers, andere verhalen en nieuwe geluiden.
Cynara cardunculus var. scolymos (Artisjok)
De artisjok is een imposant soort distel. De knoppen zijn eetbaar zolang de bloem niet open is.
Help! Hoe pak ik het ontwerp van een bestaande tuin aan? (4/4, slot)
Stap 4: Vooral doorgaan! (á la Barry Stevens)
Een tuin is nooit af en dat is voor de liefhebber juist het leuke er aan. Maar jij hebt nu een grondige basis voor jouw eigen droomtuin, zonder dat je onverstandig bent omgesprongen met wat er al was.
Verfijning en verbetering hoort bij het vervolg van het proces. Goed kijken, durven veranderen, plannen en genieten hangen daar nauw mee samen.
Misschien ben ik achteraf voor sommigen wat al te luchtig door het herontwerpproces gegaan. Ik vind echter dat er vaak te moeilijk wordt gedaan over het maken van een mooie tuin. Een goed en praktisch basisplan helpt, maar van gezondheid blakende planten op de juiste plaats doen ook veel.
Nog een paar tips:
Kapvergunning nodig?
De regels voor bomenkap in Nederland zijn zeer ondoorzichtig. Waar je in de ene gemeente verplicht een vergunning aan moet vragen heb je in de andere geen toestemming nodig.
In veel gevallen wordt de boomomtrek op borsthoogte (130 cm.) gemeten en moet vanaf een bepaalde omtrek een vergunning worden aangevraagd. Bij sommige gemeenten moet dat vanaf 10 centimeter omtrek, bij anderen pas vanaf 40 centimeter.
Soms is er ook een herplantplicht. Informeer dus bij je gemeente. Die heeft het meestal (lekker vakjargon) over een velvergunning of omgevingsvergunning. Een aanvraag wordt doorgaans binnen zes weken beantwoord.
Plantenlijstjes maken met Pinterest
Vroeger maakte ik lijstjes, op papier, in een Word-document of Excel-lijst. Tegenwoordig cluster ik mijn tuinwensen in Pinterest.
Ik zoek op internet naar plaatjes die voor mij het beste het karakter van de plant weergeven. Meestal is dit geen close-up van een bloem, maar een medium shot: dus bloemen, bladeren en iets van de groeiwijze.
Met Pinterest hevel ik die foto’s over naar een verzamelpagina. Ik knip en plak er ook beschrijvingen van internet bij. Op die manier creëer ik een speels overzicht, een moodboard voor mijn toekomstige tuin. Zie mijn voorbeelden.